İş ve Performans Kaygısı: Toplantıda, Sunumda ve Değerlendirmede

İş Kaygısı Nasıl Görünür?

Toplantıda konuşmadan önce çarpıntı, sunum sırasında sesin titremesi ya da zihnin boşalması, e-postayı gönderdikten sonra tekrar tekrar kontrol etmek, geri bildirimi günlerce kafada çevirmek, “ya yetersiz bulunursam” düşüncesiyle işleri ertelemek… Bunlar kaygının üç tarafını gösterir: beden, düşünce ve davranış. Hafif bir gerginlik çoğu zaman olağandır; zorlayıcı olan, işe başlamayı, söz almayı ya da görev almayı belirgin biçimde daraltmasıdır.

Yalnızca Kişisel Değil: İş Ortamının Payı

Dünya Sağlık Örgütü, kötü çalışma koşullarının ruh sağlığı için bir risk olduğunu belirtir. Risk etkenleri arasında aşırı iş yükü ya da tempo, işi ve iş yükünü kontrol edememek, belirsiz iş tanımı, iş güvencesizliği, iş arkadaşlarından sınırlı destek ya da baskıcı yönetim, taciz ve zorbalık yer alır. Kaygınız böyle bir ortamla birlikte artıyorsa bunu kişisel bir zayıflık olarak okumak yanlış olur; ortamı konuşmak, destek istemek ya da bir uzmana başvurmak da gerçek seçeneklerdir.

Kaygıyı Besleyen İç Kurallar ve Davranışlar

• Yüksek standartlar: “Hata yaparsam saygı görmem” gibi genel kurallar her küçük eksiği bir tehdit gibi gösterir.
• İçe dönük dikkat: Dikkat işe değil “nasıl görünüyorum, ses titriyor mu” sorusuna kilitlenir; asıl bilgi dışarıda kalır.
• Aşırı hazırlık ve kontrol: Cümleyi defalarca prova etmek ya da e-postayı tekrar tekrar okumak kısa süre rahatlatır, uzun vadede “bunu yapmasaydım olmazdı” mesajını verir.
• Güvence aramak: “İyi miydi?” sorusunu tekrar tekrar sormak rahatlamayı kalıcı kılmaz.
• Kaçınmak: Söz almamak, görevi başkasına bırakmak ya da ertelemek alanı yavaş yavaş daraltır.

Hazırlığın hepsi sorunlu değildir. Fark davranışın kendisinde değil işlevindedir: kapıyı kilitlemek makul bir hazırlıktır; kilidi beş kez kontrol etmek ise kaygıyı geçici olarak susturan bir güvenlik davranışı olabilir. Ölçü şudur: bunu yapmasam gerçekte neyi kaybederim, güvenliği mi yoksa yalnızca rahatlığı mı?

Hazırlık riski azaltır; güvenlik davranışı çoğu zaman yalnızca kaygıyı azaltır.

Bir Kez Deneyebileceğiniz Tek Küçük Adım

Bu adım herkese uymayabilir; zorlamanız gerekmez. Calm Anxiety: Blisswell programında işe özel bir modül yoktur; “Kurallarım ve Standartlarım”, “Düşünceler Hüküm Değildir”, “Dikkatinizi Savaşmadan Yönlendirin” ve “İlişkiler, Destek ve Sınırlar” (hayır diyebilmek dahil) modüllerindeki beceriler iş bağlamına da uygulanabilir. “Küçük ve Seçilmiş Adımlarla Yaklaşın” modülü ise bir güvenlik sorusuyla açılır ve kendi seçtiğiniz küçük adımlarla ilerler.

Ne Zaman Destek Almalı?

Kaygı işinizi yapmanızı, uykunuzu ya da iş dışındaki yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa, işe gitmekten kaçınmanıza yol açıyorsa ya da aylardır sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak yerindedir. İş yerinde taciz, zorbalık ya da ayrımcılık varsa bu yalnızca bir kaygı konusu değildir; güvenebileceğiniz bir kişiye ya da ilgili kuruluşa başvurmak da bir seçenektir. Daha fazlası için kaygıda ne zaman uzmana başvurulur rehberine bakın.