REHBER

Güvence Arama Döngüsü: “Emin misin?” Neden Hiç Yetmiyor?

“Bir şey olmaz, değil mi?”, “Sen de öyle düşünüyor musun?”, mesajı gönderdikten sonra “kızmadı, değil mi?” diye sormak… Güvence istemek insani bir şey; ama bazen aynı soru gün içinde defalarca gelir ve her cevap bir sonrakini daha gerekli kılar. Bu rehber güvence arama döngüsünü ve bağ kurmakla farkını anlatıyor.

KISA CEVAP

Güvence arama, belirsizliği bir cevapla kapatmak için tekrar tekrar sormak ya da kontrol etmektir (“emin misin?”). Anlık rahatlık verir ama zihne “bu soru sorulmalıydı” mesajını verir ve sonraki sefer ihtiyacı büyütebilir. Sorun sormanın kendisi değil, sıklığı ve neyi beslediğidir.

Güvence Arama Nedir?

Güvence arama, bir endişeyi yatıştırmak için başkasından ya da bir kaynaktan tekrar tekrar “bir şey yok” cevabı istemektir: yakınlara aynı soruyu sormak, hekime yeniden gitmek, internette aramak, gönderilmiş bir mesajı yeniden okuyup karşı tarafın tepkisini yoklamak. Her biri bir cevap arar; kaygıyı bir anlık susturur. Sorun güvence istemenin kendisi değil, ne sıklıkla olduğu ve neyi beslediğidir.

Neden Rahatlatır, Neden Kalıcı Olmaz?

Güvence arama teknik olarak bir güvenlik davranışıdır: kısa vadede rahatlatır ama zihne “bu soruyu sorduğum için atlattım” mesajını verir. Bir sonraki belirsizlikte alarm daha çabuk çalar ve soru daha gerekli görünür. Araştırmalar güvence aramayı hem obsesif-kompulsif hem de kaygı bozukluklarında incelemiş ve bu örüntüyü kaygının sürmesinde bir halka olarak tarif etmiştir. Bu bir irade zayıflığı değildir: rahatlama gerçek ve anlıktır, bedel gecikmeli ve görünmezdir.

  1. Belirsizlik ya da kaygı yükselir.
  2. Bir soru sorulur ya da bir kontrol yapılır.
  3. Cevap gelir ve kısa bir rahatlama olur.
  4. Kısa süre sonra yeni bir şüphe belirir.
  5. Soru daha gerekli görünür ve döngü yeniden başlar.

Bağ Kurmak mı, Güvence Aramak mı?

İkisi de rahatlık verdiği için karıştırılır. Bağ kurmak, bir cevap gerektirmeyen yakınlıktır: birinin yanında olmak yeter. Güvence aramak ise belirsizliği bir cevapla kapatma girişimidir. Kendinizde ayırt etmek için şunu sorun: “Bu cevabı alırsam mesele gerçekten kapanır mı, yoksa kısa süre sonra yeni bir şüphe mi gelir?” İkincisiyse büyük olasılıkla güvence arıyorsunuz. Önemli olan kiminle konuştuğunuz değil, neyi aradığınızdır. Gerçek bir sağlık ya da güvenlik riski varsa sormak yerindedir.

Güvence aramak bir cevap arar; bağ kurmak yalnızca yanınızda birini.

Bir Kez Deneyebileceğiniz Tek Küçük Adım

Bu adım herkese uymayabilir; zorlamanız gerekmez. Calm Anxiety: Blisswell programında güvence aramanın kısa vadeli rahatlığı ve bedeli “Sorun Çözmek mi, Endişede Dönmek mi?” modülünün bir seansında, bağ kurmakla farkı “İlişkiler, Destek ve Sınırlar” modülünün ilk seansında (isteğe bağlı bir bekleme denemesiyle), kesinlik arayışının bedeli ise “Belirsizlikle Birlikte Hareket Edin” modülünde çalışılır. Güvence soran bir yakınınız varsa kaygısı olan birine nasıl destek olunur rehberine bakın.

Ne Zaman Destek Almalı?

Güvence arama günün büyük kısmını alıyorsa, ilişkilerde gerginlik yaratıyorsa ya da tekrarlayan düşünce ve davranışları “tam doğru olana kadar” bırakmakta zorlanıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak yerindedir; bu örüntüler bazen obsesif-kompulsif belirtilerle ilişkili olabilir ve değerlendirmesi bir uzmana aittir. Sağlıkla ilgili tekrarlayan güvence arayışında ayrıca sağlık kaygısı rehberine bakın.

Sık Sorulan Sorular

Güvence arama nedir?

Güvence arama, bir endişeyi yatıştırmak için başkasından ya da bir kaynaktan tekrar tekrar “bir şey yok” cevabı istemektir: aynı soruyu yakınlara sormak, hekime yeniden gitmek, internette aramak ya da bir mesajı yeniden okumak gibi. Kaygıyı bir anlık susturur; sorun sıklığı ve neyi beslediğidir.

Güvence aramak neden kaygıyı besler?

Rahatlama anlıktır ama zihne “bu soruyu sorduğum için atlattım” mesajını verir. Bir sonraki belirsizlikte alarm daha çabuk çalar ve soru daha gerekli görünür. Bu yüzden güvence arama, kısa vadede rahatlatıp uzun vadede ihtiyacı büyütebilen bir güvenlik davranışı olarak tarif edilir.

Yakınımdan destek istemek güvence aramak mıdır?

Her zaman değil. Bağ kurmak, bir cevap gerektirmeyen yakınlıktır; güvence aramak ise belirsizliği bir cevapla kapatma girişimidir. Ayırmak için kendinize sorun: bu cevabı alırsam mesele kapanır mı, yoksa kısa sürede yeni bir şüphe mi gelir? Önemli olan kime konuştuğunuz değil, neyi aradığınızdır.

Güvence aramayı bırakırsam kaygım artmaz mı?

Kısa süre için artabilir; bunu bir deneme olarak görmek gerekir, sonuç garantisi yoktur. Bu yüzden önerilen, bırakmak değil, bir kez on dakika beklemeyi denemek ve ne olduğunu not etmektir. Gerçek bir sağlık ya da güvenlik riski varsa beklemeyin, sorun; sorarsanız bu başarısızlık değil bilgidir.

Güvence aramayı azaltmak için ne yapılabilir?

Önce fark etmek: ne sıklıkla ve kime soruyorsunuz? Sonra küçük bir deneme: sormadan önce ne olacağını tahmin edip yazmak ve on dakika beklemek. Hiçbir yöntem herkese uymaz; güvence arama günün büyük kısmını alıyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak yerindedir.

Ne zaman bir uzmana başvurmalıyım?

Güvence arama günün büyük kısmını alıyorsa, ilişkilerinizi zorluyorsa, aylardır sürüyorsa ya da kendinize zarar verme düşünceleri içeriyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun; acil durumda 112’yi arayın. Tek başına bir tanı değildir, ama sizi zorluyorsa konuşmaya değer.

Kaynaklar

  1. Kobori, O., & Salkovskis, P. M. (2013). Patterns of reassurance seeking and reassurance-related behaviours in OCD and anxiety disorders. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 41(1). doi.org yeni sekmede açılır
  2. Salkovskis, P. M. (1991). The importance of behaviour in the maintenance of anxiety and panic: a cognitive account. Behavioural Psychotherapy, 19(1). doi.org yeni sekmede açılır
  3. Halldorsson, B., Salkovskis, P. M., Kobori, O., & Pagdin, R. (2016). “I do not know what else to do”: caregivers’ perspective on reassurance seeking in OCD. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 8. doi.org yeni sekmede açılır
  4. NHS. Health anxiety. www.nhs.uk yeni sekmede açılır
  5. NHS Every Mind Matters. Anxiety. www.nhs.uk yeni sekmede açılır