Eşimle cinsel hayatımız yok: ne oldu, ne yapılabilir?

Nasıl buraya gelindi?

Kimse bir sabah uyanıp cinselliği bırakmaya karar vermiyor. Süreç neredeyse her zaman kademeli.

Önce bir dönem araya bir şey giriyor: yoğun bir iş dönemi, bir bebek, bir hastalık, bir taşınma, bir kayıp. Sıklık düşüyor. Bu, olağan bir dalgalanma; kendi başına sorun değil.

Sorun, düşüşün konuşulmamasıyla başlıyor. Konuşulmadığında iki kişi de boşluğu kendi yorumuyla dolduruyor. Bir taraf "beni artık çekici bulmuyor" diye düşünüyor, diğer taraf "sürekli benden bir şey bekleniyor" diye. İkisi de yanlış, ikisi de söylenmiyor.

Sonra korunma başlıyor. Reddedilmemek için teklif etmemek, "hayır" demek zorunda kalmamak için erken yatmak, konuyu açmamak için o odaya hiç girmemek. Her iki taraf da kendini koruyor ve tam da bu yüzden mesafe büyüyor.

Aylar sonra ortada şu var: kimsenin istemediği ama ikisinin de sürdürdüğü bir durum.

Altta ne olabilir?

Genellikle birkaç etken bir arada bulunur; sıralama önemli değil.

Tükenmişlik ve yükün dağılımı

İstek, tükenmişlikle birlikte azalır. Ev işi, çocuk bakımı ve görünmeyen zihinsel yükün eşit dağılmadığı ilişkilerde, isteği düşük olan tarafın çoğu zaman cinsel bir sorunu yoktur; yorgundur. Bu, en sık gözden kaçan sebep.

Söylenmemiş kırgınlık

Yatak odası, ilişkinin geri kalanından bağımsız değildir. Konuşulmamış bir kırgınlık varken bedenin açılması zordur. Çoğu zaman mesele cinsellikte değil, iki hafta önce kapanmadan bırakılmış bir tartışmadadır.

Bedenle ilgili rahatsızlık

Kilo değişimi, doğum sonrası dönem, yaşlanma, bir ameliyat izi. Kendi bedeninden utanan kişi, o bedeni görünür kılmaktan kaçınır.

Arzunun farklı çalışması

Bazı kişilerde istek kendiliğinden belirir; bazılarında yakınlık başladıktan sonra yanıt olarak gelir. Yakınlığın tamamen durduğu bir ilişkide, yanıt olarak isteyen kişi hiç istek hissetmez — çünkü isteği tetikleyecek temas ortadan kalkmıştır. Bu, kısır bir döngüdür ve sıklıkla "artık hiç istemiyorum" diye yorumlanır.

Bedensel sebepler ve ilaçlar

İstekte kısa sürede belirgin bir değişim olduysa, bunun bedensel bir karşılığı olup olmadığını değerlendirmek gerekir. Bazı ilaçların da isteği etkilediği bilinir. Bu değerlendirme bir sağlık kuruluşunda yapılır; bu sayfanın konusu değildir.

Bu tabloyu görmek genellikle rahatlatıcı oluyor.

Ortada isteksizlik değil, karşılıklı bir çekilme var — ve çekilme geri alınabilir bir şey.

Ne kadar sıklık normal?

Bu, en sık aranan alt sorulardan biri ve doğru cevabı bir sayı değil.

Belirli bir sıklığın "normal" olduğu fikri işe yaramıyor; çünkü bir çift için az olan başka bir çift için fazlasıyla yeterli olabiliyor. Anlamlı ölçü sıklık değil, ikinizin de bu durumdan memnun olup olmadığı. İkiniz de rahatsa ortada çözülecek bir şey yoktur. Biriniz rahatsızsa, sayı ne olursa olsun konuşulması gereken bir şey vardır.

Durum ne aşamada? Son altı ayı düşünün.

• Konu hiç açılmıyor; ikimiz de etrafından dolaşıyoruz.
• Reddedilmemek için teklif etmeyi bıraktım.
• Cinsellik dışındaki temas da azaldı (sarılma, el tutma).
• Aramızda konuşulmamış, kapanmamış bir kırgınlık var.
• İkimizden biri belirgin şekilde tükenmiş durumda.
• Bu durumdan ikimiz de rahatsızız ama kimse başlatmıyor.

Nereden başlanır?

1. Cinsellikten değil, temastan başlayın

   Aylardır temas olmayan bir ilişkide doğrudan cinsellikle başlamak neredeyse her zaman başarısız olur, çünkü aradaki mesafe kapanmadan atılmış bir adımdır. Önce cinsellik içermeyen temas geri gelmeli: sarılmak, yan yana oturmak, el tutmak. Bu, bedene "burası yeniden güvenli" bilgisini verir.

2. İlk konuşmayı yatak odasında yapmayın

   O odada söylenen her cümle bir teklif ya da bir ret gibi duyulur. Yürürken, araba kullanırken, göz göze gelmeden konuşmak bu konuda çok daha kolaydır.

3. Suçlama değil, kendi tarafınızı anlatın

   "Sen artık hiç istemiyorsun" cümlesi karşı tarafı savunmaya iter ve konuşma orada biter. "Son zamanlarda aramızdaki mesafeyi özlüyorum" cümlesi aynı şeyi söyler ama kapıyı açık bırakır.

4. Bir sonuç hedefi koymayın

   "Bu hafta bir şey olsun" gibi bir hedef, temasa bir sınav niteliği kazandırır ve baskıyı geri getirir. Hedef koymadan, sonuç beklemeden yaklaşmak daha hızlı ilerletir.

5. Reddetme hakkını koruyun

   Konu yeniden açıldığında iki tarafın da "bugün değil" deme hakkı olmalı ve bu bir küskünlüğe dönüşmemeli. Reddetmenin sonucu olduğu ilişkilerde insanlar zamanla ortama hiç girmemeyi seçer. Bunun tartışmaya kapalı bir tarafı da var: karşı taraf istemiyorken ikna etmeye, ısrar etmeye ya da suçluluk üzerinden yaklaşmaya çalışmak doğru değildir; rızanın olmadığı yerde devam edilmez.

Buradan sonrası bir sayfanın yapamayacağı şey

Yukarısı ne olduğunu ve nereden başlanacağını anlatıyor. Zor kısmı bilgi değil: aylardır açılmamış bir konuyu, ikinizin de savunmaya geçmeden açabilmesi. Çoğu çift ilk cümlede tartışmaya döndüğü için bir daha denemiyor.

Blisswell Couples'da bu konu adım adım ele alınıyor ve ilk adım konuşma bile değil. Ayrıca aynı soruları ikiniz de kendi telefonunuzdan yanıtlıyorsunuz, cevaplar sonra yan yana geliyor — yüz yüze başlaması en zor olan yerden başlamak zorunda kalmıyorsunuz.

Ne zaman bir uzmana başvurmalı?

Şu durumlarda bir uzmana (klinik psikolog ya da cinsel sağlık alanında çalışan bir uzman) başvurmak daha doğrudur: yakınlık sırasında ağrı varsa, durum yıllardır sürüyorsa, ikinizden birinde belirgin bir çökkünlük ya da kaygı varsa, geçmiş bir zorlayıcı deneyim tabloyu ağırlaştırıyorsa, ya da konu her açıldığında ciddi bir gerginliğe dönüşüyorsa.

İstekte kısa sürede belirgin bir değişim olduysa, bedensel bir sebep olup olmadığının bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi gerekir.