Seks lukt niet: mogelijke oorzaken en een eerste stap

Ontwikkeld door een psycholoog en seksuoloog

Mogelijke oorzaken als seks niet lukt zijn vaginisme (je lichaam spant zich vanzelf aan uit angst), pijn bij penetratie, spanning voor de eerste keer en gebrek aan informatie. Is de pijn nieuw, ga dan eerst naar de huisarts.

Plan met basis, ademhaling, bekkenbodem loslaten en stap voor stap oefenen in je eigen tempo. Voor iPhone en Android.

Privé · je voortgang wordt niet gedeeld met je partner of met wie dan ook

  • Zonder dwang: de eerste sessies gaan over kennis en ademhaling, zonder aanraking. Stoppen mag bij elke stap.
  • Niemand kijkt mee: je antwoorden en voortgang blijven in je account, worden niet met je partner gedeeld en je kunt je account altijd verwijderen.
  • De sessies in de vaginismemodule duren 10 tot 20 minuten.

Mogelijke oorzaken als seks niet lukt en wanneer je naar de huisarts gaat

Kort gezegd: om een lichamelijke oorzaak van de pijn uit te sluiten is de eerste stap een bezoek aan de huisarts of gynaecoloog. Staan spanning en verkramping voorop, dan kan daarna een seksuoloog of klinisch psycholoog verder helpen. De vier mogelijke oorzaken en wat je bij elk kunt doen:

Vaginisme: je lichaam spant zich vanzelf aan

Bij een poging tot penetratie trekken de bekkenbodemspieren zich onwillekeurig samen; de persoon doet dat niet met opzet. Eerst komt een bezoek aan de huisarts of gynaecoloog, daarna een seksuoloog of klinisch psycholoog en zo nodig een bekkenfysiotherapeut.

Pijn bij penetratie: wanneer je naar de huisarts gaat

Een infectie, vulvodynie, vestibulodynie, endometriose of hormonale veranderingen kunnen pijn veroorzaken, en het onderscheid maken is aan een arts. Is de pijn nieuw, is er ook pijn buiten het vrijen, of is er bloed, een brandend gevoel of ongewone afscheiding, ga dan eerst naar je huisarts.

Spanning voor de eerste keer

Niet weten wat er gaat gebeuren, pijn verwachten, de gedachte “wat als het niet lukt?” en de verhalen die je hoort kunnen je lichaam op slot zetten. Aan die cirkel van angst, vermijden en verkrampen kun je werken met kennis, ademhaling en kleine stappen; precies dat is waar het programma van Blisswell over gaat.

Gebrek aan informatie

Betrouwbare informatie over seksualiteit en je lichaam vinden is niet altijd makkelijk, en vragen die je niet kunt stellen, laten de angst groeien. De basissessies van het programma leggen je lichaam en seksuele gezondheid uit in gewone woorden.

Herken je jezelf in een van deze zinnen?

  • “We zijn al lang samen, maar seks lukt niet. Bij elke poging spant mijn lichaam zich aan.”
  • “Ik zie zo op tegen de eerste keer dat ik er niet eens aan wil denken.”
  • “Het doet heel veel pijn en ik weet niet wat ik tegen de huisarts moet zeggen.”
  • “Ik ben bang voor hoe mijn partner erop reageert.”

Zinnen die we vaak horen; geen gebruikersreviews.

Wat je in de app vindt

De analyse stelt uit het programma met 23 modules een plan voor je samen op basis van je antwoorden. Je plan begint altijd met basissessies. Daarnaast zijn er twee aparte modules: een van 7 sessies (elk 10–20 minuten) over vaginisme en bekkenpijn en een van 6 sessies over pijn bij penetratie.

Onderwerpen in dit onderdeel

  • Basis van seksuele gezondheid (17 sessies)

    Seksuele anatomie van vrouwen en mannen, mythes over seks, instemming en grenzen, praten over seks: in gewone woorden leren wat je je afvroeg en nooit kon vragen.

  • Omgaan met vaginisme & bekkenpijn (7 sessies)

    De verkramping begrijpen als reflex, je bekkenbodem loslaten, de angstcirkel doorbreken, stap voor stap oefenen en je partner erbij betrekken.

  • Omgaan met pijn bij het vrijen (6 sessies)

    Hoe pijn ontstaat, bekkenspanning loslaten, voorbereiding en kleine stappen; wanneer extra hulp nodig is.

  • Lichaamswijsheid (16 sessies)

    Bekkenbodembewustzijn, luisteren naar pijn en aanraking zonder druk: leren je lichaam weer te vertrouwen.

  • Praten met je partner

    Voorbereiden hoe je het vertelt en nadenken over met welke grenzen je je partner erbij betrekt.

  • Wanneer ga je naar de huisarts?

    Vaginisme of vulvodynie? Vestibulodynie en endometriose: sessies over welke signalen extra hulp vragen.

Een oefening uit het programma: de angstcirkel opmerken

Angst, vermijden en verkrampen voeden elkaar: wie pijn verwacht, spant het lichaam aan, de verkramping geeft pijn of het gevoel te “falen”, en dat versterkt de volgende verwachting. Met deze oefening merk je zonder oordeel de gedachten op die de cirkel voeden. Aanraking of penetratie hoort er niet bij, alleen een vel papier en een pen.

  1. Schrijf je gedachten op. Noteer deze week op een vel de automatische gedachten die opkomen als je aan seks of penetratie denkt. Zonder oordeel, alleen opmerken.
  2. Vraag bij elke gedachte: Klopt dit? Welk bewijs heb ik?
  3. Denk het ergste door: Als het gebeurde, wat zou er dan gebeuren? Kon ik ermee omgaan?
  4. Zet de gedachte even opzij: Hoe zou ik me voelen zonder deze gedachte?
  5. Kies een veiligheidszin. Iets wat je tegen jezelf kunt zeggen en wat waar voelt: “Ik bepaal. Elke stap beslis ik zelf.”

Deze oefening is er niet om iets te bereiken of je ergens toe te dwingen; komen er onbehagen of paniek op, stop dan en adem weer rustig. Bij pijn, nieuwe pijn of als er nog nooit naar gekeken is, ga je eerst naar je huisarts of een gynaecoloog.

Samenvatting van de sessie “De angstcirkel doorbreken” uit de module “Omgaan met vaginisme & bekkenpijn” in de app.

Zo gaat het verder

  1. Analyse in de app (3–4 minuten)

    De vragen passen zich aan je antwoorden aan, bijvoorbeeld: is er pijn? Begint die al bij de eerste aanraking? Is er ooit penetratie geweest? Merk je dat je lichaam zich sluit?

  2. Een plan dat bij je past

    Je plan begint altijd met basissessies. Wijzen je antwoorden op vaginisme, dan zit de module van 7 sessies in de eerste drie stappen, in een eigen volgorde: eerst de verkramping begrijpen, dan ademhaling en bekkenbodem, dan de angstcirkel; stap voor stap oefenen begint bij de vierde sessie. Staat pijn voorop, dan kan de module over pijn bij penetratie naar voren schuiven.

  3. Op je telefoon, in je eigen tempo

    Je gaat verder waar je gebleven was. Een stap terug als de spanning oploopt is geen achteruitgang, maar hoort bij het programma. Je voortgang blijft van jou.

Veelgestelde vragen

Is spanning voor de eerste keer normaal? Wat kan ik doen?

Gespannen zijn voor een eerste ervaring, zeker als je niet weet wat er gaat gebeuren en of het pijn doet, is begrijpelijk. Groeit de angst, dan kan je lichaam zich aanspannen om je te beschermen, en dat kan een cirkel worden die de angst voedt. Je informeren, aan ademhaling en ontspanning werken en jezelf de tijd gunnen helpt die cirkel te verzachten; druk van een afgesproken moment werkt meestal juist averechts. Zijn pijn of verkramping heftig, dan kan een bezoek aan de huisarts of gynaecoloog vooraf ook een optie zijn.

Heb ik dit alleen?

Dit onderwerp voelt vaak eenzaam omdat je er bijna nooit over kunt praten; maar het is geen gebrek en iets om je voor te schamen is het ook niet. Hier kijkt niemand mee: je antwoorden, het resultaat van je analyse en je voortgang staan alleen in je account en worden niet gedeeld met je partner of met wie dan ook; je kunt je account altijd helemaal verwijderen.

Wat zal mijn partner denken en hoe vertel ik het?

Dat valt vooraf niet te weten. Het programma heeft een sessie die je helpt het gesprek voor te bereiden, en op de site staat een aparte gids voor stellen. Je partner heeft de app niet nodig en krijgt je antwoorden niet te zien.

Naar welke arts ga ik?

Eerst naar je huisarts, die zo nodig doorverwijst naar een gynaecoloog; daar wordt gekeken of de pijn een lichamelijke oorzaak heeft. Wordt er geen gevonden of staan angst en verkramping voorop, dan kunnen een seksuoloog of klinisch psycholoog en zo nodig een bekkenfysiotherapeut je verder helpen. Tijdens het onderzoek mag je altijd vragen om te stoppen.

Hoe begin ik in de app en wat zit erin?

Je downloadt Sexual Wellness in de App Store of bij Google Play; de download is gratis. Het eerste wat je doet is de korte analyse (3–4 minuten), waar je plan uit komt. De sessies van je plan vragen een abonnement op Sexual Wellness.

Ik ben een man en seks lukt niet: is dit iets voor mij?

Dezelfde zin kan ook vallen bij erectieproblemen. In de analyse kies je een vrouwelijk of mannelijk lichaam en het onderwerp waarmee je komt; kies je bijvoorbeeld erectieproblemen, timing of pijn bij seks, dan wordt je plan vanuit dat onderwerp opgebouwd.

Gids over dit onderwerp: Pijn bij seks (dyspareunie)

Laatst bijgewerkt: